Water doet leven

De basis van ons bestaan – water – komt in gevaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het rioleringsbeheer en hebben de zorgplicht voor overtollig hemelwater, afvalwater en grondwater in de bebouwde omgeving. Door klimaatverandering, met periodes van veel neerslag of langdurige droogtes, is dit extra belangrijk. Overheden kiezen nog te vaak voor de belangen van vervuilers. Waterbedrijven hebben steeds meer moeite het water goed te zuiveren. De stijgende kosten voor zuivering komen wederom op het bordje van de inwoners terecht, terwijl vervuilers hun gang blijven gaan. Dit moet anders: de vervuiler betaalt!

  • Leiden ontwikkelt een integrale Watervisie met duidelijke uitgangspunten en plannen voor hoe we nu en in de toekomst omgaan met het water in en rond de stad.
  • Leefgebieden voor planten en dieren worden hersteld, blokkades voor vissen worden verwijderd en het water wordt weer schoon en gezond. Daartoe werkt de gemeente samen met de waterschappen. Samen nemen zij allerlei maatregelen, zoals het aanleggen van vistrappen, het herstellen van beken, het aanleggen van ecologische oevers en het herstel van natuurlijke grondwaterstromen.
  • Langs de Leidse grachten en kades groeien de kademuren uit tot groene linten. De gemeente stimuleert muurplanten en beperkt het onderhoud tot wat echt nodig is, zodat natuur de ruimte krijgt.
  • Er wordt een grens gesteld aan de maximale hoeveelheid verharding in tuinen en op terreinen, zodat overtollig water kan worden opgenomen in de grond, hittestress wordt tegengegaan en de biodiversiteit versterkt.
  • Regenwater wordt zo veel mogelijk opgevangen in groene buffers of wadi’s. Leiden gaat zich inzetten om het aantal riooloverstorten te beperken. Zo voorkomen we vervuiling van het oppervlaktewater.
  • Leiden geeft korting op de rioolheffing als inwoners hemelwater op eigen terrein verwerken, door het afkoppelen van regenpijpen en gebruik te maken van bijvoorbeeld een wadi, infiltratiesysteem en/of een regenton.
  • De gemeente neemt maatregelen om te voorkomen dat schoon regenwater afvloeit naar het riool. Zo ontstaat steeds meer een gescheiden rioolsysteem. Hierbij worden maatregelen genomen om stankoverlast te voorkomen.
  • In een hemelwaterverordening blijft de afkoppeling van regenwater op het riool voor nieuwbouwprojecten verplicht, waardoor het regenwater in de grond kan lopen.
  • Toiletspoeling met regenwater wordt het uitgangspunt in alle nieuwbouw.
  • Om de gevolgen van klimaatverandering te beperken, worden boeren en landeigenaren gevraagd meer water op te vangen voor droge periodes en klimaatbestendige gewassen te verbouwen. Grondwateronttrekking wordt, in samenwerking met het waterschap, verboden bij te lage peilen.
  • Leiden zet zich maximaal in om ons water te beschermen en om de Europese afspraken voor waterkwaliteit in 2027 te realiseren (Kaderrichtlijn Water).
  • Ons water moet geen plasticsoep worden. De gemeente neemt maatregelen om te voorkomen dat plastic in het oppervlaktewater terechtkomt en zorgt ervoor dat plastic troep tijdig uit het water wordt gehaald.
  • Dankzij de inzet van de Grachtwacht blijven onze Leidse grachten een stuk schoner. De gemeente ondersteunt hen structureel met financiële middelen en samenwerking.
  • Bij ruimtelijke ontwikkeling zijn milieu, natuur en schoon water een prioriteit. Vervuilende bedrijven – denk aan bedrijven die hoge concentraties aan giftige stoffen als stikstof en fosfaat uitstoten of plastic (zoals nurdles) dumpen – mogen zich niet vestigen of uitbreiden als dit de waterkwaliteit en het milieu verslechtert.
  • De gemeente zorgt dat er langs vaarwaterbijvoorbeeld in havens, voldoende plekken zijn voor vaartuigen om hun afvalwater op het riool te lozen.
  • Leiden geeft geen steun via inkoop of subsidies aan bedrijven die vervuilend zijn voor ons grond- en oppervlaktewater, zoals sierteelt, de vee-industrie en andere industrie.
  • Door activistisch aandeelhouderschap kan de gemeente invloed uitoefenen op het waterbeleid in de regio. Thema’s als verzilting, grondwaterstand, watergebruik en drinkwaterzekerheid worden voortdurend op de agenda gezet.
  • Steeds meer Leidenaren zoeken verkoeling in de grachten, ondanks dat dit officieel niet is toegestaan. Met het oog op klimaatadaptatie, gezondheid en nabijheid onderzoekt de gemeente veilige en toegankelijke plekken om te zwemmen. Daarbij houden we nadrukkelijk rekening met de natuurwaarden, het welzijn van dieren in en rond het water en de rust van omwonenden.